Türkiye'de alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak uygulanan arabuluculuk sürecinde ödenecek ücretler, Adalet Bakanlığı tarafından her yıl Aralık ayında güncellenerek Resmi Gazete'de yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir. 2026 yılı için geçerli olan tarife hükümleri uyarınca uyuşmazlıkların konusuna ve uyuşmazlıkta uzlaşılan bedele göre hesaplama sistemi değişmektedir.
Nispi Arabuluculuk Ücreti Nedir ve Nasıl Hesapanır?
Konusu para veya para ile değerlendirilebilen uyuşmazlıklarda (işçi alacakları, ticari alacaklar, kira bedeli alacakları, ortaklığın giderilmesi vb.) tarafların anlaşmaya varması durumunda ödenecek ücret, uzlaşılan anlaşma bedeli üzerinden kademeli (dilimli) yüzdelik oranlar kullanılarak nispi olarak hesaplanır. Nispi hesaplama yapılırken ilk dilimden başlanarak anlaşma bedeli ilgili baremleri aştıkça daha düşük yüzdelik oranlar uygulanır. Hesaplanan toplam ücret, uyuşmazlık türünün maktu asgari sınırından (Örneğin ticari uyuşmazlıklarda KDV hariç 13.000 TL, iş ve kira uyuşmazlıklarında KDV hariç 9.000 TL) düşük olamaz.
KDV ve Stopaj Hesaplama Esasları
Arabuluculuk serbest meslek faaliyeti kapsamında değerlendirildiği için arabuluculuk ücreti üzerinden serbest meslek makbuzu düzenlenir ve vergi kesintileri uygulanır. Sitemizdeki hesaplama robotu bu kesintileri otomatik olarak yapmaktadır:
- KDV Oranı: Genel KDV oranı %20'dir. Ancak, adliye arabuluculuk büroları vasıtasıyla yapılan dava şartı kapsamındaki bazı görüşmelerde (aile, iş, tüketici uyuşmazlıkları) KDV oranı indirimli olarak %10 uygulanabilmektedir.
- Stopaj Kesintisi: Arabulucunun serbest meslek makbuzu kestiği karşı taraf gelir veya kurumlar vergisi mükellefi (şirketler, kamu kurumları vb.) ise ücretten %20 oranında Gelir Vergisi stopajı kesintisi yapılır. Bireysel şahıslara kesilen makbuzlarda stopaj uygulanmaz.
- KDV Tevkifatı: Makbuz muhatabının tevkifat yapmakla yükümlü kamu kurum veya kuruluşlarından olması ve KDV dahil toplam makbuz tutarının Hazine tarafından belirlenen yıllık sınırı (2026 yılı için 12.000 TL) aşması halinde 5/10 oranında KDV tevkifatı uygulanarak KDV'nin yarısı muhatap tarafından doğrudan vergi dairesine ödenir.
Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümleri gereğince, taraflar arabuluculuk süreci sonunda anlaşmaya varırlarsa, aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücretini taraflar eşit oranda ödemekle yükümlüdür. Ancak taraflar kendi aralarında yapacakları anlaşma ile ücretin tamamının tek bir tarafça veya farklı oranlarda ödenmesini kararlaştırabilirler. Bu tür durumlarda sitemizdeki "Ücret Paylaşım Oranı" seçeneğinden özel oranlar belirleyerek her bir tarafın ödeyeceği payı ayrı ayrı görebilirsiniz.